لوت چیست؟ هرآنچه باید درباره آن بدانید

ریشه این واژه عربی و برگرفته از al-ud است. در یونانی به laouto و در ایتالیایی به liuto ترجمه شد. این ساز از امپراتوری عرب اندلس به سمت غرب گسترش یافت و در سده‌های بعد گونه‌های مختلفی از آن پدید آمد. در اروپا در دوره رنسانس به کار می‌رفت. اگرچه محبوبیت آن در مقایسه با گذشته کاهش یافته است، همچنان سازی است که ساخته و نواخته می‌شود.

لوت (lute) چیست؟

لوت سازی زهی است. لوت‌ها تقریباً به‌طور کامل از چوب ساخته می‌شوند. با مضراب نواخته می‌شود. در دوره‌های بعد گونه‌های متفاوتی نیز ساخته شد. گونه‌ای از لوت که در موسیقی ترکی به کار می‌رود، به سبب دستان‌های بسته‌شده بر دسته‌اش از لوت متمایز می‌شود. Tamburi Cemil Bey با نواختن لوت به‌وسیله مضراب ویژگی تازه‌ای به آن بخشید. در همین دوره لوت به گروه‌های اینجه‌ساز (incesaz) راه یافت، اما در سده نوزدهم محبوبیت خود را از دست داد. لوت امروزه سازی است که به‌ندرت به کار می‌رود. امروزه تنها گاهی در موسیقی باروک و موسیقی کلاسیک ترکی نواخته می‌شود.

لوت مدیترانه‌ای با مضرابی از لاک لاک‌پشت یا از پلاستیک نواخته می‌شود. از آنجا که باگا با مضراب نواخته می‌شود و صدایی بسیار نزدیک به تنبور دارد، این موضوع بر پیشرفت موسیقی ترکی تأثیر منفی گذاشته است. لوت باروک و لوت رنسانس با کشیدن سیم‌ها به‌وسیله انگشت شست و اشاره دست راست نواخته می‌شوند. افزون بر این، به کسی که لوت می‌نوازد لاوتاوی (lavtavi) یا لوت‌نواز گفته می‌شود.

تاریخچه لوت

شکل ابتدایی این ساز نزد سومریان، مصریان، بابلیان، رومیان و یونانیان باستان دیده شده است. سپس اعراب آن را تکامل بخشیدند و اسپانیایی‌ها آن را تثبیت کردند و از آنجا در دوره امویان اندلس به غرب گسترش یافت. در سده هجدهم، به‌ویژه در فرانسه، بسیار رایج بود. در سده هجدهم وارد موسیقی ترکی شد. شمار سیم‌ها می‌تواند تا 18 عدد افزایش یابد. در فلورانس نیز به‌عنوان ساز ارکستری به کار می‌رفت.

لوت سیم‌های خود را در ردیف‌های دوتایی دارد، اما ردیف با بالاترین زیرایی معمولاً از یک سیم تنها به نام شانترل تشکیل شده است. در عودهای باروک متأخر، دو ردیف بالایی تک‌سیم هستند. ردیف‌ها از بالاترین زیرایی به ترتیب شماره‌گذاری می‌شوند، به‌گونه‌ای که شانترل ردیف نخست، جفت سیم بعدی ردیف دوم و به همین ترتیب است. بنابراین یک لوت رنسانس با 8 سیم معمولاً 15 سیم دارد و لوتی با 13 سیم. لوت باروک شماره 25 است.

تفاوت با سازهای مشابه

لوت در برابر عود (oud)

ساختار ساز لوت بسیار به ساز عود شباهت دارد. تفاوت آن‌ها در این است که شمار ترکه‌های کاسه آن از لوت کمتر است و اینکه لوت دستان دارد. در حالی که ساز عود دستان ندارد، در لوت بیست و شش فاصله دستانی وجود دارد. لوت مدیترانه‌ای هشت سیم دارد که جفت‌جفت نواخته می‌شوند. برخی سازندگان با برداشتن سیم بالایی، لوت‌هایی با هفت سیم و هفت دستان می‌سازند. لوت باروک یازده سیم دارد که آن‌ها نیز جفت‌جفت نواخته می‌شوند. با افزودن سیم‌های همنوا می‌توان شمار سیم‌ها را افزایش داد. لوت نیای ساز (saz) به شمار می‌رود.

لوت در برابر گیتار

ساز موسیقی لوت اندکی کوچک‌تر از گیتار است. در کشورهای غربی، کوک آن بر پایه گیتار کلاسیک انجام می‌شود. از سوی دیگر، هر دو ساز دستان دارند. گیتارهای کلاسیک استاندارد 6 سیم دارند. به‌طور میانگین از 19 دستان تشکیل شده‌اند. با ضربه‌زدن به سیم‌ها با ناخن یا به کمک ناخن انگشتان نواخته می‌شوند. گستره صوتی میانگین گیتار کلاسیک 3.5 اکتاو است. لوت که در دوره Cemil Bey با 18 دستان نواخته می‌شد، امروزه به 26 دستان رسیده است. با 7 یا 8 سیم ساخته می‌شود و عموماً لوت 7 سیم ترجیح داده می‌شود. گیتار سازی بسیار محبوب‌تر از لوت است.

ما در Sala Muzik خوشحال می‌شویم درباره هر سازی که به آن علاقه دارید یا آن را می‌نوازید شما را راهنمایی کنیم. برای بازدید از فروشگاه ما در استانبول یا دیدن تنوع کامل کاتالوگ ما در وب‌سایتمان تردید نکنید. باور داریم که مناسب‌ترین گزینه را با مقرون‌به‌صرفه‌ترین قیمت همین‌جا خواهید یافت.

شاید این را هم بپسندید: همه چیز درباره لاوتای ترکی (lavta)