چگونه پوست ریک را جایگزین کنیم؟ تعویض سر ریک

ریشه سازهایی که پوستشان روی یک حلقه محکم و کشیده می‌شود و با ضربه به صدا در می‌آید، به سومریان می‌رسد. رق (riq) که یکی از همین سازهاست، امروزه هم در موسیقی صوفیانه و هم در موسیقی مدرن به کار می‌رود و جایگاه ویژه‌ای دارد. پوست رق ممکن است به دلیل تغییر شکل‌هایی که به مرور زمان پیدا می‌کند نیاز به تعویض داشته باشد. با این حال، این کار باید با دقت انجام شود.

هنگام تعویض پوست رق، رق را روی سطحی صاف می‌گذارند و ابتدا پیچ‌ها را با کمک آچار آلن باز می‌کنند. با باز شدن پیچ‌ها، اتصال میان حلقه و پوست رق از بین می‌رود. اما باز کردن پیچ‌ها برای برداشتن پوست رق کافی نیست؛ حلقه اصلی رق و حلقه‌ای که پوست روی آن ثابت شده است از هم جدا می‌شوند. پس از جدا کردن این دو بخش، می‌توان با پیچ‌گوشتی پوست را از حلقه‌ای که روی آن نشسته است جدا کرد. پیچ‌گوشتی را زیر پوست رق فرو می‌برند و به سمت بالا فشار می‌دهند تا سر رق از حلقه جدا شود. پوست جدا شده از حلقه را کنار می‌گذارند و پوست تازه‌ای جایگزین می‌کنند. دقت می‌شود که پوست تازه با محل پیچ‌ها منطبق باشد. سپس حلقه پوست و حلقه بدنه اصلی دوباره سوار و با کمک آچار محکم می‌شوند.

شاید این هم برایتان جالب باشد: همه چیز درباره ساز رق

اگر پوست رق به‌درستی روی حلقه ننشیند چه می‌شود؟

هنگام انجام تعویض پوست رق، پوست تازه‌ای که گذاشته می‌شود باید کاملا روی حلقه بنشیند. اگر پوست کاملا جفت نشود، ممکن است به مرور کش بیاید و صدا را خراب کند. سفت کردن با آچار آلن نباید پس از قرار دادن پوست تازه روی حلقه یکباره انجام شود؛ یعنی نباید یک پیچ را تا ته سفت کرد و بعد سراغ پیچ بعدی رفت. در عوض باید پیچ‌ها را کم‌کم و به نوبت سفت کرد تا در هر مرحله پوست رق به آرامی در حلقه جا بیفتد. رق‌های کوچک معمولا 4 یا 5 پیچ دارند. این تعداد در رق‌های بزرگ‌تر می‌تواند فرق کند. پس از آنکه پیچ اول چند دور سفت شد باید سراغ پیچ دوم رفت و پس از آنکه پیچ آخر چند دور سفت شد باید به پیچ اول بازگشت. جا نیفتادن درست پوست روی رق نه تنها باعث خرابی صدا، بلکه باعث ظاهر نامناسب هم می‌شود. بنابراین هنگام تعویض سر رق باید احتیاط کرد و در صورت امکان از کسانی که در این زمینه تجربه دارند کمک گرفت.

شاید این هم برایتان جالب باشد: چگونه پوست رق را عوض کنیم؟ | سر رق یدکی

پوست‌های به‌کاررفته در رق

در سازهایی مانند طبل و رق معمولا از پوست‌های کشیده استفاده می‌شود. پوست‌هایی که به اندازه کافی نازک و صاف شده‌اند، وقتی در این سازها به کار می‌روند صدایی باکیفیت می‌دهند. کیفیت و ساختار پوست‌هایی که در رق استفاده می‌شود قیمت رق را هم تعیین می‌کند. این موضوع هنگام تعویض پوست رق هم اهمیت دارد. پوست PVC به دلیل هزینه کم، فرآوری آسان و تعویض راحت، پرکاربردترین نوع پوست در دایره‌ها است. این پوست‌های مصنوعی که با ماده PVC ساخته می‌شوند ساختاری بادوام دارند و کوک کردنشان نیز بسیار آسان است.

افزون بر پوست‌های PVC، استفاده از پوست واقعی حیوانات در رق نیز بسیار رایج است. در میان این حیوانات، گوسفند و بز بیشترین سهم را دارند. اما به دلیل دشواری فرآوری پوست حیوانی و هزینه بالای آن، دایره‌هایی که با پوست حیوانی ساخته می‌شوند نسبتا گران هستند. با این حال رق‌های با پوست حیوانی محصولاتی باکیفیت هستند که پس از خرید می‌توان یک عمر از آنها استفاده کرد. اگرچه کوک کردنشان کمی دشوارتر از پوست PVC است، پوست حیوانی از نظر زیبایی برتری دارد. پوست حیوانات دیگری مانند غزال هم، هرچند در ترکیه چندان رایج نیست، در سازهایی مانند رق و طبل به کار می‌رود. با فرآوری پوست این حیوان می‌توان سازهای بسیار زیبایی ساخت.

کوک رق

کوک کردن رق در مقایسه با سازهای زهی آسان‌تر است. برای کوک کردن رق تنها داشتن یک آچار آلن کافی است. با این آچار می‌توان کوک را با شل کردن پیچ‌هایی که هنگام تعویض پوست رق باز شده‌اند یا با سفت‌تر کردن آنها بسته به شرایط تنظیم کرد. سفت کردن بیش از حد پیچ‌ها صدایی خشک‌تر و نازک‌تر پدید می‌آورد، زیرا پیچ‌های سفت پوست را کشیده‌تر می‌کنند. برعکس، وقتی پیچ‌ها شل می‌شوند پوست شل می‌شود و صدای به‌دست‌آمده بم‌تر می‌شود. کاربران می‌توانند این تنظیم را به راحتی و بر اساس هدف استفاده و رنگ صدای دلخواه انجام دهند.

شاید این هم برایتان جالب باشد: https://salamuzik.com/blogs/news/how-to-choose-a-riq